13-05-07

la petite poste...

Renouard_de_Villayer

Rond 1650 organiseerde Jean Jacques Renouard de Villayer  'La Petite Poste' in Parijs. Er bestond reeds een koerierdienst tussen Franse steden, maar om post in Parijs van de ene wijk naar de andere te brengen bedacht hij de brievenbus die op de hoek van de voornaamste Parijse straten aan de muur werd gehangen (1653). Om een brief in de brievenbus te deponeren moest er een briefje op gekleefd worden met de vermelding 'billet de port payé'.  Dit 'billet de port payé' kan aanzien worden als de voorloper van de postzegel. Deze brievenbussen werden drie maal per dag gelicht. In 1692 waren er in Parijs 6 brievenbussen, in 1780 reeds meer dan 500.

 

09:45 Gepost door Pol de postman in geschiedenis | Permalink | Commentaren (0) | Tags: pol, post, postman, postbode, facteur |  Facebook |

01-04-07

Ontstaan Belgische Post... slot

De Post vanaf 1815 – 1830
Thurn und Tassis die in deze onzekere tijden een kans zag om terug in het postgebeuren te stappen, stelde de geallieerden voor om het beheer van de postdiensten in de bevrijde gebieden waar te nemen.
Het rijk van Turn und Taxis was echter van korte duur, want de nieuwe regering onderleiding van Willem I van Oranje stelde 3 september 1815 definitief een einde aan de opdracht van Thurn und Taxis, waarmee deze voor goed van het posttoneel verdween. In 1815 worden de Belgische posterijen geplaatst onder het gezag  van provinciegouverneurs, onderworpen aan de Generaal –Postmeester der Nederlanden.

De Belgische posterijen
Op 27 september 1830 werd de Belgische posterijen opgericht.
De bevolking werd ervan op de hoogte gebracht door volgende mededeling in het Staatsblad van 1 september 1836:
“Het publiek wordt ervan op de hoogte gebracht dat de landelijke postdienst in werking zal treden vanaf  1 september in de provincie Brabant, en dat vanaf deze datum de briefwisseling zal gelicht worden uit de brievenbussen, welke in elke gemeente geplaatst werden, en ten huize zal besteld worden, alle dagen, in alle arrondissementen van de postkantoren gevestigd in deze provincie”.
De landelijke postdienst voor de postdienst voor de provincie Antwerpen, Oost- en West- Vlaanderen en Henegouwen, trad in werking in oktober van datzelfde jaar. Waar deze eerste brieven van en naar een landelijke gemeenten, d.w.z.
Bovenop de normale posttarieven betaalde men voor brieven van en naar een landelijke gemeente, d.w.z. gemeenten zonder postkantoor, 10 centiem extra port, de zgn. “décime rural” of landelijk deciem, tenzij de gemeente van afzender en van bestemmeling tot hetzelfde postarrondissement behoorde. In dat geval was het port voor een gewone brief van minder  dan 10gr. Slechts 20 cent. En was de extra van 10 cent. niet verschuldigd. Voor brieven waarvan de afzender en bestemmeling in dezelfde gemeente gevestigd waren, was er een verlaagd tarief van 10 cent. De landelijke deciem werd afgeschaft vanaf 1 januari 1848.
In elke gemeente waar geen postkantoor was, werd er in de postbus een stempeltje gehangen. Hij was bevestigd aan een kettinkje. Meestal vertoonde het stempeltje één letter en soms twee in een cirkeltje.
De landelijke postboden moesten elke brief die uit de brievenbussen gelicht werd, een afdruk van deze postbusstempel aanbrengen in de rechterbovenhoek van de brief.Op elke brief die het extra-port van de landelijke deciem moest betalen SR (service rural) aangebracht. Wanneer de landelijke brief besteld moest worden binnen het postarrondissement van het directiekantoor, werd de stempel CA (correspondance de L’Arrondissement) aangebracht ( in de Hollandse tijd was een deciem één stuiver).
In 1836 waren er in België 77 ontvangkantoren en 85 distributiekantoren.  En 400 landelijke postboden voor heel België.
Uit in het reglement Général van het jaar 1845 van de ‘Administation des Postes’ lezen wij bij hoofdstuk III over de kleding en toebehoren:
Art. 98 Wapenschild (kokarde)
De boden, briefdragers, landelijke postboden en boden te voet moeten deze kokarde opgespeld op hun vest of op hun jas aan de linkerkant van de borst. Deze kokarde is in het geel met metaal met in het midden de Belgische leeuw, waarop de woorden “Administration des Postes”.
De eerste Belgische postzegels  10c en 20c, de epauletten, uitsluitend voor binnenverkeer, komen in omloop p 1 juli 1849. Van dat ogenblik af is de Belgische postzegel zijn carrière begonnen.
Op het einde van de 19de eeuw hebben ook de landelijke gemeenten postkantoren.

 

met dank... Hugo Driesen

18:32 Gepost door Pol de postman in geschiedenis | Permalink | Commentaren (0) | Tags: pol, post, postman, postbode, facteur, geschiedenis |  Facebook |

29-03-07

Ontstaan Belgische Post... 3

De post in het Franse Tijdvak 1795-1815.
Les décret relatif à l’organistaion des postes et messagerieis en régie nationale du 23 en 24 juillet 1793.
Hierdoor werd ook het postwezen op Franse leest geschoeid.
De paardenpostmeester of de “Maitre de Poste’, kreeg in het nieuwe systeem een belangrijke rol toegewezen. Hij werd verplicht in zijn relais te verblijven en mocht deze zonder toelating van de postadministratie niet verlaten. Het aanwerven van bekwame postiljons viel onder zijn bevoegdheid, terwijl hij verantwoordelijk was voor het aanleveren van voldoende aantal trek- en rijpaarden en de verzorging er van.
De staatsgreep van 9 en 10.11.1799 bracht Napoleon Bonaparte in Frankrijk aan de macht. Vanaf deze periode verbeterde de toestand van de landelijke postbedeling aanzienlijk.
De algemene instructie voor den dienst der Brieven posteryen 1810:
Artikel 1 : de directeurs zyn gehouden hunne woning in het midden van de Stad te vestigen.
Artikel 4: in den gevel moet eene opening gemaakt worden, welke door eene schuins hellende goot met een in het kantoor geplaatste bus gemeenschap heeft, zoodanig echter dat nog regen er in kan dringen, nog de brieven er van buiten uitgehaald kunnen worden.
Artikel 97: De kantoren moeten voor ’t publiek geopend zyn, namelijk:
Des zomers, ’s morgens van zeven uuren tot twaalf uuren, en des ‘s avonds van drie uuren tot agt uuren.
Artikel : de courriers by aanneming ende voetboden kunnen volstaan met het wapen-schild in blauw laken te dragen, met de woorden in het midden en in het wit daarop geborduurd: Brievenpost 3.

met dank... Hugo Driesen

20:57 Gepost door Pol de postman in geschiedenis | Permalink | Commentaren (1) | Tags: postman, postbode, facteur, geschiedenis, pol, post |  Facebook |

27-03-07

ontstaan Belgische Post... 1

Ontstaan van de Belgische Post

 

Inleiding
De eerste brievenbestellers ter wereld leefden omstreeks 1200 voor Christus in Egypte. De eerste ‘brieven’ waren kleitabletten. De boodschap werd  in natte klei gekerfd, waarna dat stuk in de zon te drogen werd gelegd. Daarna bekleedde men het gedroogde kleitablet met een verse laag klei, die opnieuw in de zon werd gelegd. Wie de ‘kleibrief’ kreeg, moest eerst de ‘omslag’ kapotslaan om de boodschap te kunnen lezen.
Het was niet alleen belangrijk  boodschappen te kunnen overbrengen. Meestal  moesten die boodschappen ook nog geheim blijven. Met de kleitabletten lukte dat prima. De Griek Histiaeus had een middeltje gevonden door een slaaf kaal te scheren, schreef de boodschap op zijn hoofd en wachtte tot het haar van de slaaf teruggegroeid was om hem weg te sturen. Rond 300 voor Christus hadden de Grieken nog een ander trucje bedacht. Ze wikkelden een lint om een stok, schrijven er hun boodschap op en wikkelden het lint er vervolgens weer af. Wie de boodschap wilde lezen, moest eerst het lint opnieuw rond een stok van gelijke dikte wikkelen. Tienduizend jaar geleden waren er in India ‘ijlboden’. Die renden van het ene postkantoor naar het andere in een soort aflossingswedstrijd. Elke ijlbode droeg een bel, en iedereen moest voor hem uit weg gaan. De Romeinse keizer Augustus liet de post rond brengen door de ‘cursor publicus’, want het versturen van post kostte veel geld. Dat werd bepaald door de afstand die de bode moest afleggen en de tijd die hem dat zou kosten. Langzaam maar zeker kreeg de cursor publicus opvolgers. De grote steden hadden hun eigen boden of koeriers, zij waren officiële boodschappers, zij waren makkelijk te erkennen. Ze reden te paard en droegen op hun uniform het wapenschild van hun stad of heer.
De brievenmaal werd in een koker gestoken, daarmede spreekt men van de rolrekeningen van 14de eeuw bewaard in het rijksarchief van Brussel.
Lodewijk XI startte de “paardenpost”. De koninklijke bode kon vanaf toen zijn vermoeide paard inruilen voor een fris dier en mijlen afleggen zonder dat zijn tempo daaronder leed. De ‘postafspanningen’ lagen toen zeven mijl uit elkaar. Dag en nacht wachtte de koerier van de koning tot zich een collega vanuit een naburige afspanning aandiende met een kostbare boodschap. De berichten kwamen na verschillende aflossingen ter plaatse met een tot dan toe ongeziene snelheid. In elke afspanning stonden steeds vier of vijf paarden klaar om te vertrekken 1.

met dank... Hugo Driesen

20:39 Gepost door Pol de postman in geschiedenis | Permalink | Commentaren (4) | Tags: pol, post, postman, postbode, facteur, geschiedenis |  Facebook |

23-09-06

door de eeuwen heen

Briefwisseling door de eeuwen heen

 Renaat Dusauchoit moet zich bij de inleiding over de geschiedenis van de Post node beperken. Met die geschiedenis is hij al vele decennia bezig en hij heeft een schat aan materiaal, vooral stempels, én vele verhalen verzameld.

,,In de 18de eeuw was een brief tussen Innsbruck en Mechelen vijf en een halve dag onderweg", vertelt Renaat tijdens de opening van de tentoonstelling over de postgeschiedenis van deelgemeente Sint-Andries. ,,Keizer Maximiliaan riep begin 16de eeuw een organisatie in leven voor de postverdeling en deed beroep op leden van het geslacht de Tassis uit Italië. Onder de naam Turn und Tassis speelden zij vele jaren de hoofdrol in de postbedeling.''

In 1830 werd de bedeling overgenomen door de staat en in 1845 waren de rurale postkantoren een feit. Voor West-Vlaanderen waren de kantoren gevestigd in Brugge, Oostende, Veurne, Kortrijk, Menen en Nieuwpoort. In 1836 kwam er in elk gemeente een brievenbus, dat was meestal in de muur in de kerk of in de muur van het gemeentehuis. Een merkwaardig verschijnsel voor het postkantoor van Sint-Andries is nog steeds onopgehelderd. Tussen 1922 en 1929 werd daar geen post bedeeld. ,,Dat blijft een raadsel'', geeft Renaat toe, ,,geen post en dat met een bevolking van 5000 mensen!''

Op de tentoonstelling in het Tolhuis zijn ook heel wat stempels te zien. ,,Van Sint-Andries alleen al bestaan er 150", vertelt Renaat nog.

,,De Postgeschiedenis van Sint-Andries van 1836 tot heden'' loopt tot 30 september in het Tolhuis op het Jan van Eyckplein in Brugge en werd georganiseerde door de Heemkundige Kring Maurits Van Coppennolle, werkgroep Sint-Andries. Info: 0800-20.021.

13:57 Gepost door Pol de postman in geschiedenis | Permalink | Commentaren (1) | Tags: pol, post, postman |  Facebook |

04-09-06

 hondenkar...

Door de Nederlandse posterijen werden ook trekhonden ingezet. Officieel werd bij de PTT de hondenkar in 1912 ingevoerd, bekend is echter dat in ieder geval al in 1850 honden werden gebruikt voor het vervoer van allerlei vrachten voor ¨tante pos¨. Dit is onder andere te zien op een schilderij van W. Geldrop uit 1854. De begeleiders werden meestal ¨brievengaarder¨, ¨postbeambten¨ of brievenbesteller¨ genoemd.

 

Vanaf 1912 kregen de bekende brievengaarders, postbodes en brievenbezorgers pas hun instructies over het werk met de hondenkar voor de posterijen. Hierin stond onder meer aan welke eisen en voorwaarden dat de bezitter van de posthondenkar moest voldoen. Zo ook over de uitvoering van de wagen, de voorwaarden voor het dier, zijn nachtverblijf. Verder stonden er richtlijnen en gegevens over de bepaalde vergoedingen voor de verzorging van de hond, en het onderhoud van de hondenkar. Voor die tijd werden deze op eigen initiatief aangeschaft, daarna werden ze door de PTT verstrekt.

Het museum voor Communicatie [voorheen het Postmuseum] in 's Gravenhage is nog een originele hondenkar te zien. Hier staat namelijk de laatste hondenkar die tot 1922 in Peperga voor de Posterijen dienst gedaan heeft.

Deze tip kwam van Daisy...

14:05 Gepost door Pol de postman in geschiedenis | Permalink | Commentaren (2) | Tags: pol, post, postman, geschiedenis, blogger |  Facebook |